Τετ α τετ με τη συγγραφέα Βούλα Μάστορη

mastoriΗ Βούλα Μάστορη που θα προσπαθήσω να σας παρουσιάσω σήμερα, αλλά και να σας συστήσω ταυτόχρονα μέσα και από μια συνέντευξη που μου χάρισε, είναι μια συγγραφέας για μικρά, μεγάλα και …πολύ μεγάλα παιδιά.

Την πρώτη φορά που πήγα στην Ιαπωνία γύρισα με υλικό που αποτέλεσε το μεγαλύτερο μέρος ενός βιβλίου μου, το οποίο και κυκλοφόρησε πρόσφατα, το “Γυναίκα μπονσάι”. Τη δεύτερη φορά (Απρίλιος 2012) γύρισα πίσω αφήνοντας εκεί μέρος από την καρδιά μου – την εγγονή μου Αϊρίνη. ~ Β. Μ.

Σύντομο βιογραφικό
Η Βούλα Μάστορη, υποψήφια για το διεθνές Βραβείο Άντερσεν 2008, υπηρετεί την παιδική λογοτεχνία από το 1974 κι έχει στο ενεργητικό τηςsynentefxi mastori

Το πατρικό όνομα της Βούλας Μάστορη είναι Παρασκευή Μιχαηλίδου. Οι γονείς της κατάγονται από τη Μικρά Ασία, ενώ η ίδια γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Τα παιδικά της χρόνια τα έζησε στην Άμφισσα κι από τα δεκατρία της ζει στην Αθήνα. Το 1977, που πέθανε ο πατέρας της, της άφησε το ημερολόγιό του. Όμως, όποτε το άνοιγε, δεν κατάφερνε να το διαβάσει – ίσως γιατί δεν καταλάβαινε το γραφικό χαρακτήρα του πατέρα της, ή γιατί δεν μπορούσε να ξεπεράσει το θάνατό του. Το 1997, κι ενώ είχε στο ενεργητικό της 38 ήδη βιβλία για παιδιά και εφήβους, άρχισε να γράφει το πρώτο της βιβλίο για ενήλικες, “Το παραμύθι των ψυχών”, με σκοπό να ξορκίσει το φόβο της για το θάνατο. Τότε, εντελώς ανεξήγητα, μπόρεσε να διαβάσει και το ημερολόγιο του πατέρα της και ήταν αυτό που έδωσε τελικά και τη χρονική τοποθέτηση της ιστορίας αυτού του βιβλίου, μια και αποτέλεσε μια βασική πηγή έμπνευσης και πληροφοριών.

Από το 1993 προωθεί το “Παιχνιδομάθημα” της Δημιουργικής Γραφής στο Δημοτικό, πρόγραμμα δικής της επινόησης με στόχο τη μύηση των παιδιών στην Παιδική Λογοτεχνία και την ανάπτυξη του προφορικού και γραπτού λόγου. Είναι μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών και του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου. Έργα της έχουν βραβευτεί από την Εταιρεία Ελλήνων Λογοτεχνών, τον Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου, την Ε.Ο.Υ.Λ.Α.Α., τη Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά και το Υπουργείο Πολιτισμού.
Διακρίσεις
  • Έπαινος Κύκλου Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου 1977 για το βιβλίο “Στα φτερά της Μέλισσας – Στη Γη με τα Μυρμήγκια” (εξαντλημένο ) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ 1977
  • Βραβείο Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς 1977 για το θεατρικό έργο “Κάποτε σε μια κυψέλη” (εξαντλημένο) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΕΔΡΟΣ 1976
  • Κρατική Τιμητική Διάκριση 1979 για το βιβλίο “Ένα γεμάτο μέλια χεράκι” ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΕΔΡΟΣ 1978, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ 2000
  • Έπαινος Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών 1983 για το βιβλίο “Τ’ αυγουστιάτικο φεγγάρι” ΑΣΕ 1982, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ 1999 (ξαναγραμμένο και με προσθήκη κειμένου)
  • Βραβείο Ε.Ο.Υ.Δ.Α.Α. στο Διεθνές Φεστιβάλ Υποβρύχιας Φωτοκινηματογράφησης 1988 για το βιβλίο “Απορίες παιδιών – Θάλασσα” ΑΣΕ 1988, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ 1998
  • Βραβείο Κύκλου Ελληνικού Παιδικού βιβλίου 2000 “Ο χιονάνθρωπος πήρε τη μαμά” ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ 1999
  • Αναγραφή στο Διεθνή Τιμητικό Πίνακα ΙΒΒΥ 2001 για το βιβλίο “Ο χιονάνθρωπος πήρε τη μαμά” ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ 1999
  • Υποψήφια για το Διεθνές Βραβείο Άντερσεν 2008
  • Κρατικό Βραβείο Παιδικής Λογοτεχνίας 2005 για το βιβλίο “Δωριλένια” ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ 2005

Βιβλία που έχουν συμπεριληφθεί στη “μικρή λίστα” βραβείων:

  • “Το αγόρι των μελισσών” (Κρατικά βραβεία)
  • “Το ποτάμι ζήλεψε” (περιοδικό ΔΙΑΒΑΖΩ)
  • “Μελλόντια” (περιοδικό ΔΙΑΒΑΖΩ)

Χρειάζεται να διαθέτεις αυτά τα «αόρατα» μάτια για να οράς το αόρατο. Είναι νόμος της συγγραφής. Αυτή η συγγραφή επίσης δίνει τη δυνατότητα σε ένα συγγραφέα να ταξιδεύει κατά βούληση μέσα στο χρόνο και να αλιεύει την αλήθεια, φωτίζοντας ενίοτε ένα συσκοτισμένο ή διαστρεβλωμένο παρελθόν. Με αυτή την έννοια το παρελθόν δεν μπορεί να θεωρηθεί τετελεσμένος χρόνος και βέβαια η αποκάλυψή του απαιτεί αξιοσύνη. ~ Β. Μ.

Η συγγραφέας κ. Βούλα Μάστορη  συζητάει μαζί μας

Κυρία Μάστορη, Βούλα μας, καλωσορίσατε και στη διαδικτυακή οικογένεια του Womland, όπως και τόσων άλλων χρηστών του internet που έχουν ενθουσιαστεί από την προσωπικότητα και το έργο σας και ενημερώνονται, επικοινωνούν μαζί σας, τόσο μέσα από το χρονολόγιο και τη σελίδα σας στο facebook, όσο και παρακολουθώντας τα ιστολόγιά σας. Άλλωστε, έχετε παραδεχτεί πως, αν και διστακτικά στην αρχή, είστε από τους πρώτους Έλληνες συγγραφείς που υιοθετήσατε την τεχνολογία και δεν το έχετε μετανιώσει, αφού πια η διαδικασία της γραφής είναι ευκολότερη.

1)  Πέστε μας, αλήθεια, κ. Μάστορη, τι άλλο θεωρείτε ότι έχετε κατορθώσει, εισπράξει, ..κάτι που σας κάνει να νιώθετε ευγνώμων μέσα από την χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας και των προϊόντων του διαδικτύου, εκτός φυσικά από τις πρακτικές ευκολίες που αφορούν τη συγγραφή; Kαι ακόμη, κάτι αρνητικό, κάτι που σας λύπησε πολύ μέσα από τη διαδικτυακή σας επικοινωνία…

Η συγγραφή είναι μια πολύ μοναχική εργασία, έτσι η κοινωνική μου ζωή περιορίζεται σε εποχικές επισκέψεις μου σε σχολεία, βιβλιοθήκες και βιβλιοπωλεία –και σε ένα δυο επιστήθιους φίλους. Τον υπόλοιπο καιρό, όταν θέλω να “δω” κόσμο, πέρα από αυτόν που δημιουργώ συνεχώς με τη γραφή μου, μπαίνω στο διαδίκτυο, το οποίο στην προκειμένη είναι για μένα ένα παράθυρο στον κόσμο. Προτιμώ την κοινωνική δικτύωση του facebook, το οποίο με έχει φέρει σε επαφή με πάρα πολλούς αναγνώστες μου. Φυσικά, όπως κάθε μέσον, χρειάζεται κι αυτό μια σωστή και προσεκτική διαχείριση, για να αποφύγεις δυσάρεστες μέχρι επικίνδυνες καταστάσεις.

“Όταν κατάλαβα ότι δεν μπορούσα να ζωντανέψω τα άψυχα, άρχισα να πλάθω δικά μου πλάσματα και να ζουν στις ιστορίες μου.”  ~ Β. Μ.

Παρακολουθώντας την εργογραφία σας, από το 1974, μετά τα βιβλία σας ‘Με λένε Αλέξη’ 1975 και ‘Στα φτερά της μέλισσας- στη γη με τα μερμήγκια’ 1978 mastori1που έχουν εξαντληθεί, ακολουθεί το ‘Ένα γεμάτο μέλια χεράκι’ 1978 και 2001 – κρατική τιμητική διάκριση το 1979 – που γράψατε λίγο μετά το θάνατο του πατέρα σας, κυριολεκτικά  μέσα σε μια νύχτα, πάνω από την κούνια του νεογέννητου μωρού σας που ξέρατε πως δεν θα τον γνώριζε ποτέ. Με εξαιρετική ευαισθησία και χιούμορ γλυκάνατε τη θλίψη της απώλειας για τον Τιμο-ΛΕΩΝ και χιλιάδες παιδιά… όλων των ηλικιών.

2)  Είναι αλήθεια πως το βιβλίο αυτό αγαπήθηκε πολύ από τα παιδιά, ενώ τώρα μέρος του αποτελεί κείμενο ενταγμένο στο Ανθολόγιο της Α-Β Δημοτικού, όπως και κείμενα από άλλα βιβλία σας που έχουν κριθεί κατάλληλα για τους μαθητές της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Πώς νιώθετε γι’ αυτό σήμερα; Πιστεύετε πως η παιδική λογοτεχνία και η φιλαναγνωσία εν τέλει, έχουν κάνει κάποια θετικά βήματα στο σχολείο με επιλογή κειμένων-βιβλίων κατάλληλων για τα σημερινά παιδιά; Θα μας πείτε λίγα λόγια για το πρόγραμμά σας , το “Παιχνιδομάθημα” Δημιουργικής γραφής που προωθείτε από το 1993;

Η λογοτεχνία στο σχολείο θα πρέπει να διδάσκεται έτσι ώστε τα παιδιά να βρίσκουν σε αυτή πρώτα απ’ όλα τη χαρά της ανάγνωσης. Αφού μάθουν να απολαμβάνουν τα λογοτεχνικά κείμενα, τότε μόνο θα μπορέσουν να κάνουν πάνω σε αυτά και κριτικές ή όποιες άλλες προσεγγίσεις. Στα περισσότερα σχολεία όπου με καλούν γίνεται αυτή η προσπάθεια.

Καταρχήν θα ήθελα να δηλώσω ότι δέχομαι τον διαχωρισμό σε αντρικό-γυνακείο μόνο όταν αυτός αφορά τις δημόσιες τουαλέτες, και
τούτο για καθαρά χρηστικούς λόγους. Μέχρι τώρα έχουν γίνει αρκετές ρωγμές στο απαρτχάιντ των δύο φύλων –αμφίεση, χρώματα, εργασία, παιχνίδια, χόμπι…–, αλλά στη συγγραφή εξακολουθεί να υπάρχει η κατηγορία (ή κατηγόρια?) “γυναικεία λογοτεχνία”. ~ Β. Μ.

mastori2

 
3)  Τι γνώμη έχετε κ. Μάστορη για το παραμύθι σήμερα; Έχει γίνει σαφής από το ενήλικο αναγνωστικό κοινό η κοινωνική προσφορά του, η ψυχαγωγική, διδακτική και θεραπευτική του αξία; Και αν ναι, ποια παραμύθια θεωρείτε καταλληλότερα για να διαβάζουμε στα παιδιά; “Ζει” το λαϊκό παραμύθι στην Ελλάδα σήμερα;

Το παραμύθι είναι γιατρικό για μικρούς και μεγάλους, είτε είναι λαϊκό είτε σύγχρονο, άσχετα αν πολλοί ενήλικοι δεν το αξιολογούν όπως θα έπρεπε. Τα παραμύθια που τελειώνουν αισιόδοξα είναι κατάλληλα για τα παιδιά και νομίζω ότι, όσο υπάρχουν παιδιά, το παραμύθι θα ζει και θα βασιλεύει.

 mastori5

Το 1988 εκδηλώνετε τη λατρεία σας στο φεγγάρι αναρωτώμενη “Πού πήγε το φεγγαράκι απόψε; (1988, 1996)” Την ίδια χρονιά αναλαμβάνετε να λύσετε “ΑΠΟΡΙΕΣ ΠΑΙΔΙΩΝ” που αφορούν τη “Θάλασσα” (1988,1998,2007), Βραβείο Ε.Ο.Υ.Δ.Α.Α, Τη “Γη” (1989,1998, 2007) τον “Ηλεκτρισμό” (1990,  1999, 2007) και το “Φως” ( 2000,2007) που υπήρξαν και δικές σας απορίες κάποτε, σαν παιδί, αφού έχετε πει:

Σαν παιδί, είχα μεγάλη περιέργεια και πολλές απορίες για τη ζωή και ρωτούσα τους μεγάλους να μάθω. Όμως εκείνοι μού έδιναν στεγνές εγκυκλοπαιδικές απαντήσεις, ενώ εγώ ήθελα απαντήσεις όμορφες σαν παραμύθια. Με τη σειρά ΑΠΟΡΙΕΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ικανοποίησα, έστω και αργά, εκείνη την παλιά μου λαχτάρα. ~  Β. Μ.

Eίναι γνωστό πως οι Φυσικές Επιστήμες συνιστούν ένα βασικό και ευχάριστο τρόπο διερεύνησης και κατανόησης του περιβάλλοντός μας, ενώ σκοπός της διδασκαλίας των Φ.Ε. στο σχολείο είναι να αποκτήσουν οι ίδιοι οι μαθητές το ‘επιστημονικό γίγνεσθαι’. Οι αφηγηματικές ιστορίες έχουν υπάρξει από πολύ παλιά εργαλείο για την εκπαίδευση, ειδικά των μικρών παιδιών, κατορθώνοντας μέσω του μηχανισμού της εκλαΐκευσης την διάδοση της επιστημονικής γνώσης. Πολλοί οι υπέρμαχοι της αφήγησης, αλλά ακόμη περισσότεροι υπήρξαν και οι επιστήμονες πολέμιοί της που αμφισβήτησαν ένα τέτοιο πέρασμα από την επιστημονική στην καθημερινή γλώσσα.

4)  Θα θέλαμε και τις δικές σας απόψεις σχετικά με τη συμβολή των αφηγηματικών ιστοριών στη γνώση του κόσμου, της φύσης και των μηχανισμών της. Μπορούν ακόμη αυτά τα “παραμύθια” να βοηθήσουν προς την κατεύθυνση μιας υπεύθυνης, κριτικής και συνειδητά σωστής στάσης των παιδιών προς το περιβάλλον;

Με ένα παραμύθι μπορείς να διδάξεις όλη τη σοφία του κόσμου. Ίσως το γεγονός ότι τα παιδιά είναι σοφά να οφείλεται στο ότι ακούν (ή, ακόμη καλύτερα, δημιουργούν δικά τους) παραμύθια.

Θα ήθελα να αλλάξω το κοινωνικό, πολιτικό και εκπαιδευτικό σύστημα. ~ Β.Μ.

Το βιβλίο σας “Ο χιονάνθρωπος πήρε τη μαμά” 1999 (Βραβείο Κύκλου Ελληνικού παιδικού Βιβλίου 2000), αφιερωμένο σε όλους όσους μοιράζουν ή μοιράζονται, φωτίζει με άμεσο, ρεαλιστικό τρόπο χωρίς να πληγώνει τον ευαίσθητο ψυχισμό του παιδιού, θέματα που καίνε και πονάνε συγχρόνως, πραγματικό αγκάθι στις οικογένειες των σημερινών πολυπολιτισμικών κοινωνιών. Ζητήματα όπως οι μικτές οικογένειες και το διαζύγιο αντιμετωπίζονται, όπως πάντα με χιούμορ, ευαισθησία, αλλά και ειλικρίνεια αφού “στο παιδί αξίζει να λέμε πάντα την αλήθεια“, σύμφωνα  με το μότο της κ. Μάστορη.

5)  Αν είχατε λοιπόν τη δυνατότητα αυτή τι αλλαγές θα προτείνατε κ. Μάστορη για την πολυπολιτισμική κοινωνία μας, όπως έχει διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια, και ειδικότερα τι θα κάνατε για να βελτιωθεί η εκπαίδευση και οι συνθήκες ζωής των σημερινών παιδιών; Με το χέρι στην καρδιά, μπορείτε να μας πείτε; ..Που ξέρετε, μπορεί να ακουστεί η φωνή σας … “εν τη ερήμω” της κοινωνικο-οικονομικο-πολιτικής μας ζωής.

Πολύ μεγάλο θέμα θίγετε και θα ήταν πολύ επιπόλαιο από μέρους μου σε μια δυο γραμμές να προτείνω τρόπους αλλαγής του συστήματος. Εξάλλου, ούτε έχω την κατάλληλη γνώση για τέτοιες προτάσεις. Το μόνο που μπορώ να προτείνω από την εμπειρία μου ως παιδί είναι ότι τα παιδιά πρέπει να έχουν το χρόνο και τη δυνατότητα να παίζουν και να ονειρεύονται όσο είναι παιδιά. Το κοινωνικό, πολιτικό κι εκπαιδευτικό σύστημα που θα το εξασφαλίσει αυτό, θα είναι και το πλέον κατάλληλο κατά την ταπεινή μου γνώμη.

Με το Φεγγάρι έχω μια ιδιαίτερη σχέση. Θα έλεγα πως είμαι ερωτευμένη μαζί του, αν δε φοβόμουν πως οι μεγάλοι θα με κορόιδευαν. Όμως τα παιδιά με καταλαβαίνουν… ~ Β.Μ.

mastori6

6)  Τα Χριστούγεννα φαντάζουν μόνο μια ανάσα μακριά Βούλα μου (εδώ επίτρεψέ μου τον ενικό, μιας και τα Χριστούγεννα γινόμαστε όλοι παιδιά). Τι δώρο θα ζητούσες από τα φετινά Χριστούγεννα και τι ευχή θα έκανες στον Αι- Βασίλη για τη χώρα μας, αλλά και για τα παιδιά όλου του κόσμου;

Για όλους μας θα ζητούσα υγεία. Τίποτε άλλο! Μπορεί ν’ ακούγεται τετριμμένο, αλλά μόνο η υγεία είναι θεϊκό δώρο. Όλα τα υπόλοιπα μπορείς να παλέψεις για να τα αποκτήσεις.

Παράλληλα όμως με τα παιδικά παραμύθια και τα διηγήματα, μέχρι το 2001 γράψατε και τα πρώτα σας επτά μυθιστορήματα, από τα οποία τα τέσσερα “Τ’ Αυγουστιάτικο φεγγάρι” 1982, 1994 |”Στο Γυμνάσιο” 1991 | “Ένα- Ένα- Τέσσερα” 1993 και “Κάτω απ’ την καρδιά της” 1995, αποτελούν την τετραλογία της Άννας, ενός μικρού κοριτσιού τολμηρού και ατίθασου, αγοροκόριτσου σχεδόν- όπως εμφανίζεται στο πρώτο βιβλίο της σειράς που έχω διαβάσει- .mastori7
Σταδιακά, στα βιβλία παρουσιάζεται η ζωή της Άννας, όπου το ατίθασο κορίτσι παραχωρεί τη θέση του σε μια εξίσου μαχητική έφηβη, που γίνεται γυναίκα και τελικά μητέρα  η ίδια, ενώ κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης το αγέννητο μωρό μιλάει για όσα συμβαίνουν μέσα κι έξω από το σπίτι, κάνοντας …καθιστική αντίσταση, δηλαδή, αρνείται να γεννηθεί “όσο είναι η χούντα έξω”.

7)  Διαβάζοντας την τετραλογία της Άννας δεν μπορεί παρά να κάνει κανείς/καμιά  σχετικούς συνειρμούς και συσχετισμούς με τα δικά του/της δεδομένα που αφορούν το  εύρος της ηλικίας που εξετάζει η σειρά. Τι σας οδήγησε στη δημιουργία αυτής ακριβώς της ηρωίδας κ. Μάστορη και κατά πόσο μοιάζετε εσείς η ίδια στην ηρωίδα σας; Πόση Άννα θεωρείτε πως έχετε μέσα σας;

Η τετραλογία με την Άννα έχει πολλά βιωματικά στοιχεία, οπότε υπάρχει πολλή Άννα μέσα μου ή, καλύτερα, υπάρχει πολλή Βούλα μέσα στην Άννα. Είναι τα πρώτα μου μυθιστορήματα και τότε νόμιζα ότι γράφοντας για μένα θα ήταν πιο εύκολο. Αργότερα, έμαθα ότι αυτό που είχα κάνει ήταν πιο δύσκολο και πολύ ριψοκίνδυνο…

Τα υπόλοιπα μυθιστορήματα της περιόδου έως το 2003 είναι “Ο καλεσμένος” 1983, 1991, εξαντλημένο, το “Αγάπες με ουρά” 1999, αφού δεν θα μπορούσε mastori8

8)  Γνωρίζοντας την αγάπη σας για τα ζώα, θεωρείτε τελικά εύκολα εφικτή, την ειρηνική συμβίωση των κατοικίδιων ζώων με τον άνθρωπο; Τι προσφέρει πιστεύετε στα παιδιά μια τέτοια συμβίωση των ειδών; Αρκεί λέτε η υπάρχουσα ενημέρωση και προστασία από πλευράς πολιτείας;

Η συμβίωση με ζώα δεν είναι εύκολη, κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα, όπου το ζώο μένει αναγκαστικά μέσα στο σπίτι. Όμως, με λίγη καλή θέληση και προσπάθεια από όλα τα μέλη της οικογένειας αυτή η συμβίωση είναι εφικτή και πολύ ανταποδοτική, καθώς διδάσκει τα παιδιά (και τους ενήλικους) υπευθυνότητα, ενώ, δίνει ως αντάλλαγμα, την άδολη αγάπη και αφοσίωση του κατοικίδιου. Και βέβαια, δεν αρκεί η ενημέρωση και προστασία από πλευράς πολιτείας. Απαιτείται και μια σωστή οικογενειακή αγωγή για την ομαλή συμβίωση των ειδών.

Το 2001 φυτρώνουν “Τα μαγικά μου αυτιά”, … χμ, όχι τα δικά μου, αλλά του Θόδωρου, του ήρωα του βιβλίου, ενώ το 2003 γεννιούνται “Τα μυθολογικά παραμύθια”, σειρά τριών βιβλίων με στοιχεία από την ελληνική μυθολογία, που πραγματεύονται με πρωτότυπο τρόπο τη γέννηση τριών Θεών, του Δία, του Απόλλωνα και του Ερμή. Ακολουθεί “Το  γιγαντοδαχτυλάκι του Λέανδρου”, 2004, και η επίσης εξαιρετικά αγαπημένη των μικρών αναγνωστών, η μικρή “Δωριλένια” 2005, που μιλούσε όλες τις λαλιές του κόσμου, αλλά αρνούνταν να μιλήσει την ανθρωπολαλιά μέχρι που … χμμμμμ, όμως μην τα περιμένετε να σας τα πω εγώ όλα, διαβάστε τα στο βιβλίο, σας παρακαλώ. Εντάξει;

Το 2010  ένας μικρούλης διηγείται “Πώς έγινε η μαμά μου συγγραφέας”, χιουμοριστική ιστορία, αλλά και πολύ αληθινή επίσης, όπως έχετε δηλώσει κυρία Μάστορη, που έγινε η αφορμή για να αρχίσετε να γράφετε για τα παιδιά.

Όλα τα παιδιά γεννιούνται καλλιτέχνες. Το ζήτημα είναι να παραμείνουν καλλιτέχνες καθώς μεγαλώνουν. Όμως καθώς μεγαλώνουν ξεχνάνε τη δημιουργικότητά τους, διότι εκπαιδεύονται έτσι ώστε να την ξεχάσουν. ~  B. M.

9)  Είναι αλήθεια κ. Μάστορη πως έχετε εισπράξει μεγάλη αποδοχή και αγάπη από τα παιδιά, φαντάζομαι έχετε απολαύσει αμέτρητες εκδηλώσεις ενθουσιασμού, έχετε ακούσει …τσουβάλια παιδικής σοφίας και οπωσδήποτε ανταποκριθήκατε καρτερικά σε …καταιγισμούς από απορίες παιδιών. Θυμάστε κάτι που σας έκανε μεγαλύτερη εντύπωση, σας ξάφνιασε, σας ευχαρίστησε, σας προβλημάτισε, ή για κάποιο λόγο χαράχτηκε στην ψυχή σας τόσο πολύ, ώστε θα θέλατε να το μοιραστείτε μαζί μας;

Ήταν το 1977, στην αρχή ακόμη της συγγραφικής μου πορείας, ένα σχόλιο από έναν εφτάχρονο για το βιβλίο μου “Ένα γεμάτο μέλια χεράκι”. Όταν του το διάβασε η μητέρα του, της είπε: “Αυτό, μαμά, φαίνεται να το έγραψα εγώ και όχι μεγάλος”. Μου το μετέφερε διστακτικά η μητέρα του και την ευχαρίστησα θερμά, διότι το σχόλιο του γιου της μου έδειχνε ότι ήμουν σε σωστό μονοπάτι.

Το τελευταίο παραμυθο-διήγημα για mastori9

Τα μυθιστορήματα για παιδιά και εφήβους συνεχίζονται με το τελευταίο (μέχρι τώρα, μη βιάζεστε) βιβλίο “Ψίθυροι αγοριών” 2009, όπου η συγγραφέας μας τολμά και αποκαλύπτει καταγράφοντας όσα “καυτά”, λένε τα αγόρια στην εφηβεία μεταξύ τους και συνηθισμένες αθυροστομίες τους ακόμη, χωρίς λογοκρισία, αφού όπως λέει: “πιστεύω πως δεν υπάρχουν κακά λόγια, αλλά κακοί άνθρωποι”.

Ελπίζω να υπάρξουν αναγνώστες που θα μπορέσουν να αναγνώσουν το βιβλίο τούτο πέρα από την ελευθεροστομία του. Να μπορέσουν να διακρίνουν ότι πέρα από το κεντρικό του θέμα, που είναι η μετάβαση ενός αγοριού στην εφηβεία, το “Ψίθυροι αγοριών” μιλάει επίσης για τρυφερές διαπροσωπικές και οικογενειακές σχέσεις, σχολιάζει την ανούσια πολιτική, το απάνθρωπο εκπαιδευτικό σύστημα, τις ασφυκτικές γονικές φιλοδοξίες για τα παιδιά τους… Ελπίζω να υπάρξουν αναγνώστες που θα μπορέσουν να αισθανθούν την ποίηση-χάικου, που έχει θέση και σκοπό εισαγωγής στο κάθε κεφάλαιο και που χαρακτηρίζει τον ήρωά μου… Eλπίζω… ~ Β. Μ.

10)  Λοιπόν, μετά από τόσο καιρό τι συμπεραίνετε, τι έχετε να μας καταθέσετε κ. Μάστορη, επαληθεύτηκαν οι ελπίδες και προσδοκίες σας όσον αφορά την αποδοχή του τολμηρού, σαν καινοτόμου, εφηβικού βιβλίου-εγχειρίδιου “Ψίθυροι αγοριών” και πού το αποδίδετε αυτό; Ακόμη, τι είδους (ποιο) νομίζετε πως είναι το αναγνωστικό κοινό του εν λόγω βιβλίου σας;

Το “Ψίθυροι αγοριών” με τη πρωτοποριακή θεματολογία του αφενός και με την αυθεντική γραφή του αφετέρου προσέλκυσε νεαρούς αναγνώστες που δενmastori10

Αφού θυμίσουμε εδώ το θεατρικό σας “Κάποτε σε μια κυψέλη”, 1976, εξαντλημένο, ερχόμαστε σε ένα βιβλίο για όλους. Είναι “Η χώρα με τις δυο πολιτείες και τις μυγδαλένιες κούνιες” 1977, 1997 και 2011, όπου μας κάνετε μια ποιητική ξενάγηση μέσα στο γυναικείο σώμα για να γνωρίσουμε το θαύμα της γέννησης με αριστοτεχνικά φανταστικό μεν τρόπο, αλλά με επιστημονικά στοιχεία. Ένα βιβλίο αφιερωμένο “στο κορίτσι που γίνεται γυναίκα, στη γυναίκα που γίνεται μητέρα, στο παιδί της μητέρας”.

Κάποια στιγμή, κάνετε τη μεγάλη ανατροπή-απιστία (προσωρινή υποθέτω) στο βιβλίο για παιδιά και γράφετε δυο μυθιστορήματα για μεγάλους με εξαιρετική επιτυχία. “Το παραμύθι των ψυχών” 2003,2010 και το “Γυναίκα μπονσάι” 2012.

Άρχισα “Το παραμύθι των ψυχών”, διότι, μετά από 38 βιβλία που είχα γράψει μέχρι τότε για παιδιά, θέλησα να εκφραστώ και μια φορά ελεύθερα –χωρίς λεκτικές, θεματολογικές ή άλλες δεσμεύσεις που επιβάλλονται, λίγο ως πολύ, σε ένα κείμενο της παιδικής λογοτεχνίας- και παράλληλα, να δοκιμάσω τις δυνάμεις μου σε ένα άλλο κοινό αναγνωστών. Όμως, εκ των υστέρων κρίνοντας, νομίζω πως ήταν μια υποσυνείδητη ανάγκη να… ενηλικιωθώ ως άτομο, διότι, γράφοντας μέχρι τότε για ανήλικους αναγνώστες, ντυνόμουν τις ψυχές των παιδιών-ηρώων μου, αλλά κρατούσα κατά κάποιο τρόπο αυτή την ταύτιση και μετά, ακόμη κι όταν δεν συνέγραφα, και, οχυρωμένη πίσω από την παιδική λογοτεχνία, αρνιόμουν να περάσω στην άλλη πλευρά, την πλευρά των ενηλίκων” ~ B.M.

Το “Παραμύθι των ψυχών” εκτυλίσσεται στη Χίο και τη Μ. Ασία, δείχνοντας τη ζωή της Ελληνικής Ιωνίας μεταξύ 1822 και 1922, βασίζεται δε σε ένα παλιό χειρόγραφο του πατέρα σας, που με δυσκολία καταφέρατε να αποκρυπτογραφήσετε 20 χρόνια μετά το θάνατό του, όταν πια “είχε ωριμάσει ο χρόνος ζώντων και τεθνεώτων”.mastori11

Όσο για τη ΜΝΗΜΗ λέτε:

Όπως το “γνώρισμα” των χαρισματικών γυναικών στο “Παραμύθι των ψυχών” κληροδοτείται και δε χάνεται, έτσι θα πρέπει να γίνεται και με τη Μνήμη. Η διατήρησή της είναι ύψιστο καθήκον του λαού κι επιτελείται, εκτός από το μέσο της αφήγησης, με όλες τις μορφές τέχνης – συγγραφή, μουσική, ζωγραφική… Σ’ εμένα έλαχε η συγγραφή και μέσω αυτής κληροδοτώ με το βιβλίο μου στους μεταγενέστερους ό,τι κληρονόμησα από τον πατέρα μου και όλους τους άλλους που άφησαν πίσω τους τις διάφορες μνήμες.” ~ B. M.

11)  Νομίζετε πως διαθέτουν σήμερα οι Έλληνες ιστορική μνήμη και σωστή γνώση του παρελθόντος τους; Η σημερινή παρούσα δεινή κατάσταση -σωστό κατάντημα- της χώρας και η ξέφρενη πορεία της προς ένα ομιχλώδες και αδιέξοδο – όπως φαντάζει σήμερα – μέλλον, έχει κάποια σχέση με τη ‘διαχείριση’ …και  της μνήμης;

Φοβάμαι πως εμείς οι Έλληνες δεν έχουμε αρκετή μνήμη για να αποφεύγουμε τα λάθη του παρελθόντος. Ίσως, να φταίει ο τρόπος που διδασκόμεθα την ιστορία. Δεν αρκεί να μαθαίνουμε χρονολογίες, τοπωνύμια και ονόματα. Χρειάζεται μια διαφορετική προσέγγιση στην ιστορία του τόπου μας και σε συνάρτηση πάντα με την παγκόσμια ιστορία. Η ιστορία θα πρέπει να διδάσκει, όχι απλά να μαθαίνεται. Πάρα πολλές φορές η λογοτεχνία λειτουργεί πολύ πιο αποτελεσματικά στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης από τα ιστορικά βιβλία.

Ο κάθε άνθρωπος έχει τον δικό του τρόπο να αναπτύσσεται, να ελίσσεται, να εξελίσσεται και να προσαρμόζεται, γι’ αυτό και ο καθένας μας αποτελεί ένα ξεχωριστό μπονσάι. ~ B. M.

Και ερχόμαστε στο τελευταίο, εν έτει 2012, μυθιστόρημά σας για μεγάλους με τίτλο “Γυναίκα μπονσάι”, που μιλάει για το ‘κλάδεμα’, τον περιορισμό/προσαρμογή σε συγκεκριμένα σε πλαίσια που επιβάλλει στο άτομο η ζωή. Δηλώσατε βέβαια σε συνέντευξή σας, πως το βιβλίο σας αυτό δεν αποτελεί μανιφέστο για το γυναικείο κίνημα, αλλά εστιάζετε περισσότερο το ενδιαφέρον σας στον τρόπο που το κάθε άτομο αντιμετωπίζει αυτή την τεχνική στη ζωή.

H μυθοπλασία είναι και αυτή ένα είδος τεχνικής μπονσάι, αφού μέσα σε αυτή χωράνε μεγάλα χρονικά διαστήματα, γεωγραφικές αποστάσεις, πολιτιστικές διαφορές, ανθρώπινες σχέσεις… Και οπωσδήποτε ο συγγραφέας είναι αυτός που επιβάλει αυτή την τεχνική. Στη “Γυναίκα μπονσάι” απλά μερικοί χαρακτήρες μου αυτονομήθηκαν και με αντέκρουσαν. Δεν το βρίσκω καθόλου κακό αυτό. Το αντίθετο μάλιστα. ~  Β. Μ.

gynaika bonsai

12)  Όντως με την κατάλληλη αντιμετώπιση μπορεί κανείς να ελαφρύνει, να καλυτερεύσει τους όρους της διαβίωσής του μέσα σ’ αυτό το ‘κλουβί της φυλακής’ του, μπορεί όμως να νιώσει και να υπάρξει αληθινά ελεύθερος/η και πώς;  Εσείς άλλωστε έχετε δηλώσει πως … “Δεν μπορείς να πετάξεις κρατώντας το κλουβί σου!”

Στο “Γυναίκα μπονσάι” αναφέρομαι στην τεχνική μπονσάι, την οποία κάθε κοινωνία επιβάλλει σε όλα τα μέλη της –άντρες, γυναίκες, παιδιά– προκειμένου να ενσωματωθούν σε αυτή, όμως αφήνω ηθελημένα να αιωρείται το ερώτημα κατά πόσο τελικά μια κοινωνία θα μπορούσε να υπάρξει χωρίς την επιβολή της τεχνικής μπονσάι και πόσο ή πώς ένα άτομο μπορεί (ή νομίζει πως μπορεί) να επιβιώσει καλύτερα μέσα σε αυτή τη ‘γλάστρα’. Όμως, το κλουβί που αναφέρετε εγκλωβίζει διαφορετικά το άτομο. Προσωπικά, δεν αντέχω πολλά πολλά ‘κλαδέματα’, καίτοι παραμένω αναγκαστικά μέσα στην κοινωνική ‘γλάστρα’, και δεν μπαίνω ποτέ μα ποτέ σε ‘κλουβί’.

Βούλα Μάστορη, μια επιτυχημένη και πανέμορφη γυναίκα, καταξιωμένη συγγραφέας, σύζυγος, μητέρα… τέλος και τρυφερή γιαγιά της μικρούλας Αιρίν.

13)  Τι εύχεστε περισσότερο για το κοριτσάκι-συνέχειά σας;

Υγεία και ψυχική δύναμη να παλέψει για τα υπόλοιπα αγαθά.

14)  Υπάρχει κάτι άλλο που θα θέλατε να πείτε, κλείνοντας, στο γυναικείο αναγνωστικό κοινό του Womland κ. Μάστορη;
voula mastori

Καλές γιορτές σε όλες και σε όλους!

15)  Α, και ποια συγγραφική έκπληξη μας επιφυλάσσετε στη συνέχεια;
(τι να κάνω, είμαι περίεργη, βγάλατε το παιδί που υπάρχει μέσα μου.)

Αν σας απαντούσα, θα σας στερούσα την έκπληξη…

Σας ευχαριστούμε πολύ κ. Μάστορη, Βούλα μας, για τη χαρά να συνομιλήσουμε μαζί και να σας γνωρίσουμε κάπως καλύτερα. Να σημειώσουμε πως το βιβλίο σας “Γυναίκα μπονσάι” είναι υποψήφιο για το βραβείο Αναγνωστών. Kαλή επιτυχία (και καλή συνέχεια) κ. Μάστορη!

Φιλιά πολλά σε όλους/ες   ___________

Αλεξάνδρα Κωστάκη

.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s