Ασωπός, το κόκκινο ποτάμι

Στις όχθες του Ασωπού κάθισα και έκλαψα…

asoposΧθες, ήταν η Παγκόσμια Ημέρα για το Περιβάλλον και μεις στην Ελλάδα, δυστυχώς, το καταστρέφουμε. 

Η φύση χάρισε στον άνθρωπο τα ποτάμια για νάματα ζωής, αυτός όμως, καθημερινά τα βιάζει με την υπεράντληση και τη ρύπανση μετατρέποντας  σε σκιές θανάτου. Άλλωστε, το φυσικό στοιχείο του νερού, είναι πολύ σημαντικό, αφού όπως είχε υποστηρίξει ο Ιπποκράτης “το περιβάλλον ρυθμίζει την υγεία του ανθρώπου”. 

Ο αρχαιότερος πολιτισμός της Μεσοποταμίας 4.000 Π.Χ., καταστράφηκε από την υπερβολική χρήση του νερού που έκαναν οι γεωργοί,  για να εξυπηρετήσουν τις προοδευτικά αυξανόμενες αρδευτικές ανάγκες τους. Ο Ασωπός που λατρευόταν σαν θεός των ποταμών και των καθαρών νερών από τους προγονούς μας, έγινε θεός του Άδη από τους σύγχρονους πολιτισμένους Έλληνες.

Κράτος, ΟΤΑ, βιομήχανοι , αστοί και γεωργοί, με την πάροδο των χρόνων και την εγκληματική αδιαφορία τους, μετέτρεψαν το ποτάμι σε οχετό λυμάτων. Από το 1970 μέχρι σήμερα, εκατομμύρια τόνοι τοξικά απόβλητα από εργοστάσια των ΒΙΠΕ της λεκάνης του Ασωπού (βιομηχανίες τροφίμων, επεξεργασίας μετάλλων, βυρσοδεψεία, βαφεία, χρωματουργεία, σκυρόδεμα, ασφαλτομείγμα, ψυκτικά μηχανήματα κλπ), από αστικά λύματα,  γεωργικά χημικά, σκουπίδια, μπάζα, ρύποι κτηνοτροφικών μονάδων και λοιπών ρυπαντών της ευρύτερης περιοχής, έχουν μετατρέψει το ποτάμι από πηγή ζωής σε νεκροταφείο. Μέσα στο ρου του δεν υπάρχει πια ίχνος ζωής…

Αέρας, νερά και εδάφη έχουν μολυνθεί, κυρίως από το εξασθενές χρώμιο, αλλά και άλλα βαριά μέταλλα (νικέλιο, κάδμιο, σίδηρος, μόλυβδο κ.α.) Το εξασθενές χρώμιο είναι το ποιο επικίνδυνο απ’ όλα, γιατί είναι καρκινογόνο, μεταλλαξιογόνο και προσβάλλει όλο το ανοσοποιητικό σύστημα με την επαφή, την εισπνοή, το πόσιμο νερό και μέσα από την λήψη τροφών. Υπάρχει ποιοτική υποβάθμιση του υπόγειου νερού, που προέρχεται κυρίως από θαλάσσια ρύπανση, λόγω διείσδυσης του υφάλμυρου νερού.  Η θάλασσα του Ωρωπού, αλλά και όλος ο νότιος Ευβοϊκός έχει ρυπανθεί από τον Ασωπό, αλλά και τον Μεσσάπιο της Εύβοιας (ΛΑΡΚΟ). ποιοτική υποβάθμιση του υπόγειου νερού προερχόμενη κυρίως από θαλάσσια ρύπανση, λόγω διείσδυσης του υφάλμυρου νερού.

Η μόλυνση πέρασε και στα υπόγεια νερά, όχι μόνο της λεκάνης του Ασωπού, αλλά και στις γειτονικές περιοχές, αφού τα πετρώματα είναι καρστικοποιημένα και το εξασθενές χρώμιο είναι πολύ διαλυτό (οι συγκεντρώσεις του θανατηφόρου μετάλλου φθάνουν μέχρι και 145 μικρογραμμάρια, δηλ. 3πλάσιες από το ανώτερο όριο). Με το νερό αυτό, μέχρι πριν από λίγο, υδρεύονταν οι κάτοικοι των περιοχών, εξυπηρετούνται οι ανάγκες των κτηνοτροφικών μονάδων και αρδεύονται χιλιάδες στρέμματα που καλλιεργούνται με διάφορα φυτά, ιδίως πατάτα, καρότα, κρεμμύδια, σπανάκι κλπ. Έτσι, με το πόσιμο νερό και τη τροφική αλυσίδα το εξασθενές χρώμιο μπαίνει στον οργανισμό των ζώων και ανθρώπου με τα γνωστά αποτελέσματα (ασθένειες, θάνατοι…). Ακόμα πιο επικίνδυνο είναι με την εισπνοή, αφού το ρινικοαναπνευστικό σύστημα δεν διαθέτει μηχανισμούς αναγωγής, όπως το γαστρεντερικό. Δεν πρέπει να παραβλέπεται και ο κίνδυνος της επαφής με το δέρμα από χρωμιομένα αντικείμενα. Από το πόσιμο νερό στα Οινόφυτα οι θάνατοι από καρκίνο στη 10ετια 1999-2009 ήταν αυξημένοι κατά 14% σε σχέση με την υπόλοιπη Βοιωτία.

Εξ’ άλλου και τα καλλιεργούμενα εδάφη έχουν τοξικωθεί από μεγάλες συγκεντρώσεις βαρειών μετάλλων, είτε απ’ ευθείας, είτε με τη άρδευση του μολυσμένου υπόγειου υδροφορέα. Σε καρότα, πατάτες και κρεμμύδια της Θήβας βρέθηκαν από 2πλασιες, μέχρι και 20πλασιες φορές περισσότερες ποσότητες χρωμίου, νικελίου, μολύβδου και καδμίου απ’ ότι σε μη μολυσμένες περιοχές.

asopos2Επειδή τα όξινα υγρά του στομάχου μετατρέπουν το εξασθενές χρώμιο σε τρισθενές, που σε μικρές ποσότητες είναι ωφέλιμο για τον άνθρωπο, αφού βοηθά τη δράση της ινσουλίνες, η Πολιτεία  αδιαφορούσε σκόπιμα να καθορίσει όρια για την επικίνδυνη μορφή, προσδιορίζοντας το ολικό χρώμιο – αγνοώντας θελημένα ότι  σε κάποιες περιπτώσεις  η αναγωγή σε τρισθενές δεν γίνεται, ή γίνεται μερικώς με τα ολέθρια αποτελέσματα… Το ίδιο ισχύει και για το νερό. [Όλα αυτά συμβαίνουν εδώ, ενώ την ίδια στιγμή στην Ιαπωνία, μόλις ανακοινώθηκε πως σχεδιάζουν να θέσουν σε λειτουργία στις 15 Ιουνίου, ένα σύστημα καθαρισμού του νερού, με το οποίο θα καταστεί δυνατό, να φιλτράρονται 1.200 τόνοι μολυσμένου ύδατος την ημέρα.]

Μετά από μακροχρόνιους αγώνες και κάτω από τη πίεση της διεθνούς επιστημονικής κοινότητος, της γνωστής ακτιβίστριας Έριν Μπρόκοβιτς (η ζωή και το έργο της οποίας ξεδιπλώθηκαν στην επιτυχημένη ομώνυμη ταινία) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το ΥΠΕΚΑ, μόλις από πριν λίγους μήνες αναγνώρισε την τοξικότητα του εξασθενούς χρωμίου και καθόρισε τα όρια ασφαλείας, που δυστυχώς κι αυτά θεωρούνται υψηλά…

 

Κείμενο: Τριπτόλεμος

triptolemos

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s